Spółki CFC są wykorzystywane jako jeden ze sposobów na optymalizację podatkową. W uproszczeniu można powiedzieć, że chodzi o przeniesienie dochodów do kraju innego, niż właściwego dla prowadzonej rzeczywistej działalności gospodarczej, ale o korzystnym systemie podatkowym. Przepisy regulujące zagraniczne jednostki kontrolowane przewidują obowiązek zapłaty zryczałtowanego podatku dochodowego PIT lub CIT. Przeczytaj, na co należy uważać, jeśli chodzi o opodatkowanie firm zagranicznych w Polsce.
Czego dowiesz się z tego artykułu:
Polscy rezydenci podatkowi prowadzący spółkę kontrolowaną za granicą mogą być zobowiązani do zapłaty podatku od CFC. Przeczytaj nasz artykuł i dowiedz się:
- Czym jest i kogo dotyczy CFC.
- Jak obliczyć podatek CFC i czy można go uniknąć.
- Czym grozi zaniedbanie obowiązków związanych z CFC.
CFC — co to znaczy?
Poprzez zagraniczną spółkę kontrolowaną (ang. Controlled Foreign Corporation, CFC), należy rozumieć zagraniczny podmiot gospodarczy, który nie posiada na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej zarządu i nie jest też zarejestrowany w Polsce, ale mimo to jest kontrolowany przez polskiego rezydenta podatkowego.
Jak rozumieć pojęcie kontroli? Regulacje CFC mówią o określonym udziale w zysku lub kapitale, dysponowaniu prawem głosu o sile zapewniającym kontrolę nad podmiotem albo sprawowaniu faktycznej kontroli w inny sposób, np. poprzez zawierane porozumienia. Innymi słowy, można powiedzieć, że polska spółka w takiej konfiguracji jest „spółką-wydmuszką”, ponieważ posiada istotny majątek pozwalający na prowadzenie działalności gospodarczej za granicą, ale niewielkie dochody, które są utrzymywane na niskim poziomie dzięki lokalnym przepisom podatkowym. Analogicznie należy postrzegać odwrotną sytuację, kiedy spółka ma wprawdzie duże dochody, ale mały majątek.
Kto może być zagraniczną spółką kontrolowaną?
Począwszy od 2019 r., w polskim porządku prawnym zmieniono pojęcie zagranicznej spółki kontrolowanej na zagraniczną jednostkę kontrolowaną, co w rezultacie doprowadziło do objęcia podatkiem CFC szerokiej grupy podmiotów:
- osób prawnych (np. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością),
- spółek kapitałowych w organizacji,
- jednostek organizacyjnych (np. spółek jawnych),
- spółek nieposiadających osobowości prawnej, jeśli w kraju swojej rezydencji są one uznane za osoby prawne i płacą do urzędu skarbowego podatek od całości dochodów,
- fundacje i trusty oraz inne instytucje o charakterze powierniczym,
- podatkowe grupy kapitałowe,
- części osób prawnych, które zostały wydzielone organizacyjnie lub prawnie i działają samodzielnie,
- zakłady spółek zagranicznych.
Planując założenie spółki zagranicznej w Polsce lub inny rodzaj podmiotu, należy w pierwszej kolejności zorientować się, czy nie dotyczy jej opodatkowanie CFC, a jeśli tak jest, czy obciążenia da się uniknąć poprzez odpowiednią organizację biznesu w kraju docelowym.
Jak wygląda opodatkowanie dochodów struktury funkcjonującej jako CFC?
Obowiązek obliczenia i zapłaty podatku od dochodów CFC spoczywa na podatniku podatku dochodowego od osób fizycznych albo od osób prawnych, który jest polskim rezydentem podatkowym. Stawka podatku CFC wynosi 19%, zaś podstawą opodatkowania będzie dochód za okres, w jakim jednostka zagraniczna była kontrolowana przez polskiego rezydenta podatkowego. W sytuacji, o której mowa w art. 30f ustawy o PIT (i analogicznym przepisie w ustawie CIT) istnieje możliwość zapłaty podatku od CFC od podstawy wynoszącej 8% aktywów. Dotyczy to okoliczności, kiedy przychody jednostki są niższe, niż 30% wartości jej aktywów. Reasumując, stawka podatku zawsze będzie taka sama, ale podstawa może być różna.
Regulujące CFC przepisy nakazują, aby polski podatnik samodzielnie sporządził deklarację podatkową PIT-CFC albo CIT-CFC i złożył ją do właściwego urzędu skarbowego. Obowiązki związane z CFC należy zrealizować do końca dziewiątego miesiąca roku następującego po danym roku podatkowym. Jeśli więc zyski w CFC osiągnięto w 2025 roku, obowiązki względem fiskusa powinny być dochowane do końca września 2026 roku.
Kiedy zagraniczna spółka nie podlega opodatkowaniu CFC?
Należy zaznaczyć, że obowiązek zapłaty podatku CFC powstaje, jeżeli faktycznie zapłacony podatek dochodowy w państwie siedziby jest przynajmniej o 25% niższy od tego, jaki zapłaciłaby spółka zagraniczna, będąc polskim podatnikiem przy założeniu stawki podatku 19%. Zasadniczo, więc jeśli CFC nie tworzy struktury funkcjonującej tak, że rzeczywiście dochodzi do obniżenia zobowiązania podatkowego, CFC się nie pojawi, ponieważ po stronie podatnika nie powstaje oszczędność.
Należy jednak uważać na zakładanie spółek w tzw. rajach podatkowych, ponieważ automatycznie kwalifikuje to dany podmiot jako CFC. W przypadku państw stosujących korzystny system podatkowy za każdym razem trzeba będzie dokonać indywidualnego oszacowania ryzyka.
Rzeczywista i istotna działalność a podatek CFC
Sposobem na uniknięcie CFC jest wykazanie, że jednostka kontrolowana prowadzi istotną i rzeczywistą działalność gospodarczą. Jak rozumieć te przesłanki?
Rzeczywista działalność CFC
Rzeczywiste prowadzenie działalności gospodarczej należy rozumieć w taki sposób, że podmiot samodzielnie wykonuje swoje podstawowe funkcje gospodarcze przy wykorzystaniu zasobów własnych. Powinien więc posługiwać się faktycznie posiadanym przez jednostkę lokalem, personelem lub wyposażeniem (np. hale produkcyjne, parki maszynowe). Aby podmiot był kwalifikowany jako rzeczywisty, musi także na miejscu posiadać osoby zarządzające, np. dyrektorów lub zarząd.
Znaczenie ma też to, czy zawierane porozumienia są zgodne z rzeczywistością gospodarczą, mają uzasadnienie gospodarcze i nie są w sposób oczywisty sprzeczne z ogólnymi interesami gospodarczymi tej jednostki. Tworzone struktury muszą zaś mieć uzasadnienie w przyczynach ekonomicznych i nie mogą być od nich oderwane.
Katalog okoliczności determinujących daną działalność jako rzeczywistą ma charakter otwarty. W praktyce oznacza to, że organy podatkowe mogą oceniać również inne czynniki, które nie zostały wskazane wprost w przepisach.
Istotność działalności CFC
Z kolei przy ocenie istotności bierze się pod uwagę stosunek przychodów uzyskiwanych przez zagraniczną jednostkę kontrolowaną w ramach rzeczywistej działalności gospodarczej do jej przychodów ogółem. Każdorazowo trzeba więc zestawić dochód ze sprzedaży towarów i usług stanowiący główną działalność z dochodem z działalności ubocznej
Dodatkowe warunki to:
- zarejestrowanie podmiotu gospodarczego na obszarze Unii Europejskiej albo Europejskiego Obszaru Gospodarczego,
- podleganie przez zagraniczną jednostkę opodatkowaniu od całości swoich dochodów na obszarze danego państwa.
Ocena rzeczywistości i istotności prowadzonej działalności gospodarczej niejednokrotnie może rodzić wiele problemów. W pierwszym przypadku trudno o wskazanie wyczerpującego katalogu przesłanek, które mogą zostać uznane za ważne z perspektywy organu podatkowego. Z drugiej istnienie przedsiębiorstwa, które osiąga wysokie dochody z działalności ubocznej, ale niskie z działalności głównej, może budzić wątpliwości, czy w danej sytuacji można mówić o spełnieniu przesłanki istotności.
Czym grożą uchybienia w ramach CFC?
Oczywistą konsekwencją zaniedbania obowiązków ciążących na podatniku zobowiązanym do obliczania i zapłaty podatku od CFC jest wszczęcie kontroli podatkowej. Jeżeli w jej toku okaże się, że polski rezydent podatkowy doprowadzić swoim działaniem lub zaniedbaniem do uszczuplenia fiskalnego, pojawi się konieczność zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami. W zależności od wysokości tej zaległości czyn zostanie zakwalifikowany jako wykroczenie lub przestępstwo karno-skarbowe.
Czy stosowanie struktury CFC jest dopuszczalne?
W świetle powyższych uwag i uwzględniając liczne ograniczenia wynikające z obowiązujących przepisów, można zadać sobie pytanie, czy funkcjonowanie CFC nie jest nadmiernie ryzykowne.
Jak wskazuje Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej m.in. w sprawie C-196/04 Cadbury Schweppes plc i Cadbury Schweppes Overseas Ltd v. Commissioners of Inland Revenue, działanie CFC należy uznać za w pełni legalne pod warunkiem, że nie prowadzi ono do tworzenia sztucznych struktur, których celem jest unikanie opodatkowania (a nie jedynie jego optymalizacja).
Opodatkowanie CFC — jak możemy ci pomóc?
Tworzenie zagranicznych spółek kontrolowanych może okazać się skutecznym sposobem na obniżenie zobowiązania podatkowego, ale ze względu na ogromną liczbę wątpliwości, warto rozważyć skorzystanie w tym celu z profesjonalnej obsługi prawnej. Kancelaria Oniszczuk & Associates specjalizuje się w obsłudze polskich i zagranicznych spółek. Co możemy dla ciebie zrobić?
- ocenimy, czy dana jednostka zagraniczna kwalifikuje się jako CFC,
- ustalimy wysokość dochodu CFC zgodnie z obowiązującymi przepisami,
- pomożemy zrealizować obowiązki polskiego podatnika względem urzędu skarbowego,
- bierzemy udział w kontrolach prowadzonych przez urząd skarbowy.
